Draga braćo i sestre, cijenjeni gosti i prijatelji Romanije i Sokoca, dobrodošli na dane posvećene Romaniji, Romaniji kao ideji slobode i ljudskog dostojanstva. Mjestu bunta i bune na svaku nepravdu i protiv svakog zavojevača.

Tebi Goro Romanijo naše je saborovanje, naš pokušaj da poslušamo Sv Nikolaja Velimirovića da se obožimo, da bi se umnoženi složili. Složili oko temeljnih hrišćanskih i ljudskih vrijednosti, kao i o putu našeg društva ka sutrašnjici.

Prije dvadeset i osam godina, narod Romanije i Glasinca, čuo je te riječi, taj poziv na sabornost, na demokratsko organizovanje i slobodu udruživanja. Petrovdanska lila i njen plamen doneseni su i zapaljeni i u Sokocu srcu Romanije. Osnovana je Srpska demokratska stranka za naše područje.

Srpska demokratska stranka je prva srpska politička partija u bivšoj Bosni i Hercegovini. Nju su stvorili disidenti, odnosno misleći ljudi tog vremena i borci protiv jednopartijskog jednoumlja i diktata. Njoj su istim žarom i elanom pristupali akademici i profesori unierziteta kao i radnici i domaćini. Ona je tokom godina postojanja učila druge ali i samu sebe demokratskim procedurama. Gradila je demokratsku svijest i kod članova i kod građana Republike Srpske. Ona je rasadnik političkog života u Srpskoj. Kroz školu njenih institucija prošli su brojni bivši i sadašnji političari. Pri tom ona nikada nije gubila svoju osnovnu ideju, svoju demokatsku i nacionalnu svijest.

Nije poklekla ni kada su je napadale najveće sile Evrope i svijeta, udružene u pod nama tako poznato ime “međunarodna zajednica”. Kada su brojne demokratski izabrane funkcionere smjenjivali sa položaja i funkcija, kada su ucjenjivali imovinom i životima. Nije se se polomila i nije nestala. Ne zato što to drugi nisu htjeli, već zbog toga što je duboko ukorjenjena u narodu koji predstavlja i koji je snaži svojom podrškom a sve zbog znage ideja, kojih se Srpska demokratska stranka drži evo već 28 godina.

Od dr Jovana Raškovića osnivača SDS u Hrvatskoj, preko prvog predsjednika naše stranke i naše Republike Srpske dr Radovana Karadžića, potom gospođe Biljane Plavšić, Momčila Krajišnika, profesora Nikole Koljevića, Alekse Buhe, Slavka Leovca, Milorada Ekmečića, prof dr Milutina Najdanovića Srpska demokratska stranka je rasla i razvijala svou ideju vodilju.

Svako od njih, a neka mi oproste svi koje nisam pomenuo, a koji nisu ništa manje važni i značajni za našu stranku i našu nacionalnu i demokratsku borbu na ovim prostorima. Svima njima je zajednička i individualnost i sabornost, uspješnost u svojoj profesiji, ugled i ime kako na prostoru bivše države, tako i u širim evropskim i svjetskim okvirima. I svi oni su osjećajući i shvatajući važnost prelomnih trenutaka u našoj istoriji znali da prepoznaju važnost političkog organizovanja srpskog naroda na narodnim, nacionalnim i demokratskim osnovama. Zato su i postajali ili članovi ili dio političkog savjeta Srpske demokratske stranke. Svi oni su podnoseći teret prelomnih trenutaka ostavili svoj trag u istoriji Republike Srpske, ali su istovremeno i svima nama, ljudima koji smo njihovi savremenici pokazali put, pokazali način. Ostavili su nam kao svjetionik svoje ideje svoje memoare, dnevnike i promišljanja o Srpskoj. Tako je Aleksa Buha prvi ministar spoljnjih poslova Republike Srpske ostavio snažne i istorijski neprocjenjive “Argumente za Republiku Srpsku”, profesor Koljević je u svojim dnevnicima “Stvaranje Republike Srpske” izdatim posthumno naporom i radom njegove supruge, dao nemjerljiv doprinos pojašnjenju i tumačenju događaja iz ratnih vremena, posebno iz Dejtona prilikom potpisivanja sporazuma. Sve ovo, ali i mnogo toga što sada nisam pomenuo a stvorili su i napisali gore pomenuti ljudi, dio je naše istorijske građe, sve su ovo izvori stvaranja, borbe i odbrane Republike Srpske, i sve su to stvorili članovi Srpske demokratske stranke.

Naš veliki pisac, a takođe i jedan od osnivača Demokratske stranke u Srbiji, borislav Pekić rekao je: “treba ljubiti zemlju dece svoje, a ne dedova svojih. Jer čast neće zavisiti od toga odakle dolazimo nego kuda idemo”

Pa ipak ukoliko ne poznajemo zemlju svojih djedova, kako ćemo ljubiti zemlju djece svoje? Ključna stvar ovdje je: “Kako ćemo ljubiti zemlju djece svoje?” Pokojni profesor Koljević, u svojim otadžbinskim temama, divno je ocrtao suštinu našeg kulturnog karaktera i identiteta: “Kult predaka i iskona formirao je Srbe ne samo kao narod s istorijskim kontinuitetom, već je stvorio i takve kulturne modele u kojima je veza sa početkom imperativ pamćenja prošlosti, a najstariji i najsvetliji uzori te prošlosti postaju najvažnije duhovno merilo za sopstveni slučaj”

Kao stranka kontinuiteta i veze sa “iskonom” političkog organizovanja na ovim prostorima SDS je duhovno i idejno čedo Srpske narodne organizacije osovane 1907. godine na Mitrovdanskoj skupštini. Slučaj je htio da 1990. godine, osamdeset i tri godine kasnije na Petrovdanskoj skupštini bude osnovana Srpska demokratska stranka, sa gotovo istovjetnim težnjama, ciljevima i željama.

Osnovna načela Srpske narodne organizacije bila su: Svaki narod ima pravo samoopredeljenja. U državi se mora narodna volja smatrati kao izvor vlasti.

Cilj države je zaštita nacionalnih ekonomskih i kulturnih interesa svojih državljana. Osnovica pravne države je jednakopravnost svih građana pred zakonom. Vjerska razlika ne smeta ništa zajednici narodnih interesa.

Kulturno i ekonomski jak čovjek je uslov za slobodnog čovjeka, a slobodan čovjek je jedini čvrst temelj slobodne države.

Sloboda ličnosti, imovine, izražavanja misli, zbora i udruživanja, zaštita svetinje kućnog praga i tajne pisma su preteče i garancija svake slobode.

Tadašnji narodni predstavnici sa ovog našeg kraja bili su za Sarajevo; dr Milan Srškić, Dušan Vasiljević, Aleksandar Besarović, Šćepan Grđić i Ostoja Despić, a iz Rogatice kojoj je pripadao i tadašnji Sokolac Gavro Gašić.

Iz mjesta današnjeg predsjednika SDS-a, narodni predstavnik u tadašnjoj Srpskoj narodnoj organizaciji bio je Stevan Zimonjić.

Ukoliko pogledamo statut Srpske demokratske stranke, vidjećemo da ona nastavlja da radi na ostvarivanju težnji i ciljeva slavnih predaka s početka 20. vijeka.

Cilj SDS-a je da djeluje na ostvarivanju političkih, ekonomskih, kulturnih, vjerskih, obrazovnih i drugih interesa srpskog naroda u Republici Srpskoj i šire, i to tako što:

– štiti i unapređuje Republiku Srpsku, interese srpskog naroda i drugih naroda i svih građana na prostoru Bosne i Hercegovine; •
– čuva kulturu i tradiciju srpskog naroda i njegovu duhovnost, afirmiše i štiti srpski jezik i ćirilično pismo; •
– čuva i razvija političko jedinstvo i nacionalnu slogu; •
– bori se za socijalnu pravdu na temelju načela solidarnosti; •
– ostvaruje opšti civilizacijski, nacionalni i državni progres; •
– afirmiše međunarodni ugled i status Republike Srpske i BiH; •
– dalje razvija demokratiju, ljudske i građanske slobode i prava, uz dosljednu -primjenu načela zabrane diskriminacije; •
– štiti i obezbjeđuje prava manjina; •
– ostvaruje vladavinu prava; •
– zalaže se za očuvanje životne sredine; •
– štiti interese i prava radnika i njihovo pravo na sindikalno organizovanje;
– obezbjeđuje uslove za razvoj preduzetništva i privatnog vlasništva uz zaštitu nacionalnog blaga;

Sve ovo stoji u statutu Srpske demokratske stranke.

Upravo kroz ovu nit samopotvrđivanja i spoznaju o kontinuitetu politike na ovim prostorima, možemo se jasnije i sigurnije kretati naprijed, ka zemlji naše djece. Čvrsto oslonjeni na sve one koji su upravo u ovim idealima vidjeli vodilju za stvaranje boljeg i pravednijeg društva.

Svjesni da nismo ni početak ni kraj, da nije sve “počelo od nas”, već da smo dio jedne ideje koja traje, najveća je prednost Srpske demokratske stranke u političkom životu u Srpskoj a i šire.

Zahvaljujući tome, borba za “zemlju naše dece” kako to reče Pekić, nije lišena znanja i iskustva djedova. Tek onda možemo govoriti o onom što radimo danas, da bi bilo bolje sutra.

Ponovo se vidi sunce nakon pomračenja. Nova energije, snaga, mladost i znanje ponovo su okupljeni u i oko SDS. Jedine snage i jedine ideje koja može da napravi pravednije i bolje društvo. Toga su svjesni svi koji objektivno posmatraju stanje u Republici Srpskoj.

Vraćajući se tebi goro Romanijo, vraćamo se sebi.

Hvala vam svima što ste svjedoci tog povratka, što ste došli da saborujemo i da pomenemo sve pale za slobodu, čast i dostojanstvo.